
Derneğin Adı, Genel Merkezi ve Logosu
Madde 1- Derneğin adı “Turan Devletleri Teşkilatı Derneği”dir. Kısa adı “TDT”dir. Derneğin merkezi Ankara’dır. TDT, yurt içinde ve yurt dışında şube açabilir.
Derneğin resmî logosu; turkuaz ve koyu mavi tonların hâkim olduğu zemin üzerinde, Türk dünyasını temsilen bütüncül bir sembol yapısı içerisinde, Türk birliğini, ortak tarih ve medeniyet ülküsünü simgeleyen modern ve kurumsal bir kompozisyondan oluşur. Logo; Türk dünyasının birlik iradesini, sürekliliğini, gelecek vizyonunu ve devlet geleneğine dayalı kurumsal yapısını temsil eder. Logonun kullanım esasları, renk oranları ve kurumsal kimlik kuralları Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Teşkilatımızın Amacı
Madde 2- TDT, “Turan Devletleri Teşkilatı Derneği” adı altında, dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşayan ve o ülkenin vatandaşı olan Türkler tarafından kurulan ulusal ve uluslararası nitelikte faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirmek, sosyal, kültürel ve ekonomik alanda iş birliğini sağlamak üzere; Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve TDT çatısı altında yer alacak gerçek kişi ve sivil toplum kuruluşlarının bağlı bulunduğu devletlerin kanunlarına uygun olarak faaliyetler göstermek amacıyla kurulmuştur.
Türkiye ile birlikte tüm dünyadaki Türklerin, akraba topluluklarının, kendisini Türk olarak gören ve niteleyen toplum ve topluluklar ile kendisini Türk milletine yakın hisseden diğer toplulukların araştırılması, geliştirilmesi, yayılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla birlikte çalışma ortamları meydana getirmek; Türklerin bulundukları ülkelerde ekonomi, sanat, edebiyat, kültür ve insan hakları alanlarında daha etkin olmalarını sağlamaya dönük bilgi alışverişi ile teknik iş birliğine imkân hazırlamak ve teşvik etmek; çıkarlarını belirlemek ve korumak; dünya ve bölge barışı için siyasi, iktisadi, kültürel ve teknolojik çalışmalar yapmak ya da yapılan bu tür çalışmaları destekleyip hükümetlerin hizmetine sunmak amacıyla çalışmalar yürütür.
Bölgedeki devletlere gerekirse rehber olmak, çözüm önerileri sunmak, bu önerilerin faaliyete geçirilmesi için çalışmalar yürütmek; ülkemizdeki ve dünyadaki teknolojik gelişmeleri takip ederek insanlığın yararına olan icatları desteklemek için iş birliği yapmak, paylaşmak ve yaymak; Türkiye ve Türkiye dışındaki ülkelerde kültür amaçlı kurulmuş vakıf, sendika, cemiyet, dernek ve federasyonlarla kültürel ve ekonomik alanda iş birliği sağlamak TDT’nin amaçları arasındadır.
TDT, Türk devletlerinde ve Türklerin yaşadığı her yerde açılacak şube, bölge başkanlıkları ve temsilcilikler ile sosyal, kültürel ve ekonomik bağ kurmak için katılımların sağlanmasını ve etkinliklerin gerçekleştirilmesini sağlar.
TDT, Türk dünyasının tarihine ve kültürüne ışık olacak arkeolojik kazılarda, çalıştaylarda, sempozyumlarda ve benzeri çalışma etkinliklerinde yurt içi ve uluslararası alanda gerçekleştiren ya da destekleyen olarak bulunur.
Turan yolunda Türk Birliği’nin, dünyanın en büyük sivil toplum kuruluşu olarak gerçekleşmesi için hizmet eder.
Turan Devletleri Teşkilatınca Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri
Turan Devletleri Teşkilatı Derneği; Türk dili, tarihi, kültürü ve sosyal alanlarda ortak çalışma ve etkinlikler yaparak ortak fikir ve faaliyet alanı sağlamak amacıyla kurulmuştur. TDT, Türk dünyası hakkında çalışma amacı olan, dernek ilkelerine uyan her bireye ve kuruluşa açıktır. TDT, faaliyet alanı olarak ilk hedefini Türk dünyası ve üniversiteler olarak seçmiştir. Üniversitelerdeki öğrenci toplulukları başta olmak üzere bu amaçlara yönelen her türlü sivil toplum kuruluşu ve bireyi üye olarak kabul eder. Tamamıyla Türk dünyasına hizmet etmek isteyenlerin ortak alanını, aralarındaki iletişim ağını ve gönül birliğini oluşturmayı hedefler.
Bu fikirden hareketle, Türk dünyasındaki üniversiteler ile sivil toplum alanında kurulmuş ve kurulacak olan; ilgi alanları Türk dünyası, Avrasya araştırmaları, stratejik araştırmalar, Türk kültürü, Türk halk bilimi, Türk Birliği, Turan ülküsü ve benzeri alanlar olan kuruluşları ve öğrenci topluluklarını bir araya getirmek; bu kuruluşlar ve topluluklar içerisinde yer alan Türk soylu kişilerin kültürel etkileşimini sağlamak TDT’nin çalışma alanları arasındadır.
Turan Devletleri Teşkilatı, bu tüzüğün 2. maddesinde belirtilen amaçları doğrultusunda eğitim, siyasi, iktisadi, ticari, sağlık, tarihî, kültürel ve teknolojik alanlarda; Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığı, birliği, bütünlüğü ve bağımsızlığının korunması için çalışmalar yürütür.
Türk tarihi, Türk kültürü, Türk turizmi, Türk dili, lehçeleri ve ağızları, Türk töresi ve Türk örfünün korunması, yayılması, öğretilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla araştırma, gezi, kurs, seminer, konferans, panel ve benzeri eğitim çalışmaları düzenler.
Türk kültürünü kapsayacak şekilde eğitim, kültür, sanat ve edebiyat dallarında alan araştırmaları yaptırır; yapılan alan araştırmalarını yaymak ve yayımlamak amacıyla çalışmalar yürütür. TDT, gerekli gördüğü hallerde uygun görülen yerlerde Türk kültürünü anlatan müzeler kurar ve bu müzeleri işletir.
TDT, amacı doğrultusunda Türk kültürü ile ilgili alan araştırmaları yapar; bunları derlemek, yaymak ve tanıtmak amacıyla merkezler açar, yapılan araştırmaları kitap hâline getirip yayımlar.
Türk iktisadi kültürü ve Türk dünyası ticari iş birliğini ekonomi temelinde araştırır; töremizde, örf ve âdetlerimizde var olan iktisadi yardımlaşma ve dayanışma kültürünün artırılmasında aktif rol alan bu iktisadi sisteme günlük hayatımızda işlerlik kazandırmak suretiyle uygulama alanları oluşturur ve yaşatır.
Türkiye’de ve Türk dünyası ile medeniyet coğrafyamızdaki Türkler arasında, esnaf ve iş insanları nezdinde birliktelikler ve iş birlikleri oluşturmak; iktisadi faaliyetler yapmak, bunların gelişmesini ve bölgelerinde daha etkin hâle getirilmesini desteklemek istikametinde iktisadi ve ticari çalışmalar geliştirir.
Unutulmaya yüz tutmuş Türk el sanatlarının; kılıç, kalkan, zırh, bıçak, tarak, eğer, semer, deri işlemeciliği, üflemeli, telli, yaylı ve vurmalı her türlü sazlar ve benzeri kültürel ürünlerin araştırılması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla merkezler açar. Bu merkezleri işletir, kurslar düzenler ve merkezlerde üretilen eserlerin sergilenmesi amacıyla yurt içi ve yurt dışı sergiler düzenler.
Teşkilat, Türk kültürünün turizme kazandırılması için gerekli çalışmaları yapar; gerekirse işletmeler açar, bu işletmeleri işletir ya da işletilmesini sağlar.
Türk tarihi ve kültürel varlığını ortaya koyan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin eder; arşiv ve dokümantasyon merkezi oluşturur. Birlik çalışmalarını duyurmak için amaçları doğrultusunda kitap, dergi, gazete gibi basılı yayınlar yapar; üyelerine dağıtmak üzere çalışma ve bilgilendirme bültenleri çıkarır, belgeseller ve diğer görsel programlar hazırlar.
Türkiye’de ve diğer ülkelerdeki Türklerin birbirleriyle olan iletişimini canlı tutmak için gerekli sosyal ve kültürel faaliyetlerde bulunur. Bu kapsamda tiyatro, kültür merkezi, kütüphane, stüdyo, arşiv ve diğer eğitim kurumları dâhil, millî kültürü koruma ve geliştirmeye yönelik çalışmalar yapar; bu yönde faaliyetlerin gerçekleştirilmesini sağlar. Millî ve kültürel nitelikte festival, yarışma, gösteri, sergi, anma geceleri ve benzeri toplumsal faaliyetler düzenler.
Türkiye’deki ve dünyadaki fuar, festival, seminer, panel, konferans, panayır, şenlik, anma günleri ve benzeri kültürel etkinliklerin doküman çalışmasını yapar veya yaptırır; turistleri ve Türk toplumlarını bu etkinliklerle tanıştırır. Bu çalışmalarla Türkiye Cumhuriyeti’nin diğer ülke ve kültürler tarafından daha yakın ve sıcak bir ortamda tanınmasını sağlamak amacıyla mahallî bazdaki folklorik ve beşerî kültür birikimlerini ulusal ve uluslararası festivallere dönüştürerek Türkiye ve Türk milletine sempati duyan kişi ve kuruluşları davet eder, yeni sempati lobileri oluşturur.
Türklerin çocuklarının eğitim ve sağlık gibi sorunlarına çözüm üretmek amacıyla yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere kaynak oluşturmak için yardım toplar. Gençlerin yaşadıkları ülkelerde Türk dilini ve kültürünü muhafaza etmeleri için bulundukları ülkelerde veya Türkiye’de etkinlikler düzenler. Ülkemizde yaşayan diğer kültürlerle uyum içinde birlikte yaşamak için faaliyette bulunur.
Amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı bir çalışma ortamı sağlar; her türlü teknik araç ve gereci, demirbaş ve kırtasiye malzemelerini temin eder.
Gerekli izinler alınmak şartıyla yardım toplama faaliyetlerinde bulunur; yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul eder.
Bilimsel, tarihî, sosyal, teknolojik, kültürel ve ekonomik araştırmalar yaptırır; bu tür araştırmaları destekler ve bunlardan faydalanır. Bu amaçla verilerin toplanması ve değerlendirilmesi; gerçek ve tüzel kişiler ile eğitim, bilim ve kültür hizmetlerinde kullanılması için her türlü eğitim, bilimsel araştırma ve teknolojik faaliyetler yapar veya yaptırır. Bu konularda diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapar; çalışma yapanlara ayni ve nakdî şekilde destek sağlar. Çağımızda meydana gelen sosyal, ekonomik, bilimsel, teknolojik ve stratejik gelişim ve değişim ekseninde toplumsal ihtiyaçları araştırır; bu ihtiyaçlar doğrultusunda yeni projeler üretilmesini sağlar.
Amacına uygun olarak Türk kültürü ile ilgili araştırma yapmak için bilim kurulları ve çeşitli ihtisas komisyonları kurar.
Teşkilat amaçlarının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla iktisadi, ticari ve sınai işletmeler kurar ve işletir.
Üyelerinin yararlanmaları ve boş zamanlarını değerlendirebilmeleri için sosyal ve kültürel tesisler kurar; bunları denetler ve işletir.
Üyeleri arasında beşerî münasebetlerin geliştirilmesi ve devam ettirilmesi için yemekli toplantılar, konser, tiyatro, sergi, gezi, eğlence etkinlikleri ve benzeri faaliyetler düzenler veya üyelerinin bu tür etkinliklerden yararlanmalarını sağlar.
TDT faaliyetleri için ihtiyaç duyulan taşınır ve taşınmaz malları satın alır; tamamını veya bir kısmını satar, kiralar, kiraya verir ve taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis eder.
TDT amacı ile ilgili bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda diğer dernekler, vakıflar, federasyonlar ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için platformlar oluşturur.
Uluslararası faaliyette bulunur; yurt dışındaki TDT veya kuruluşlarla iş birliği yapar ve bu kuruluşlarla proje bazında ortak çalışmalar yapar veya yardımlaşır.
Yeryüzünde Türklerin sorunlarını, uğradığı haksızlıkları ve zulümleri dünyaya duyurmak; yapacağı ve yaptığı faaliyetleri her platformda dile getirmek amacıyla lobiler kurar. Bu konuda bilgi, doküman, araştırma ve anket gibi bilgi akışını yayımlamak amacıyla internet sitesi kurar.
TDT, amacını gerçekleştirmek üzere benzer amaçlı birliklerden, işçi ve işveren sendikalarından ve mesleki kuruluşlardan maddi yardım alır.
TDT, amaçları doğrultusunda sağlık, eğitim, ekonomi ve kültür alanında yarışmalar düzenler.
Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi halinde, 5072 sayılı Dernekler ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütür.
Türklerin yaşadığı her yerde ihtiyaç sahibi soydaşlarına ayni ve nakdî destek sağlar. Bu amaç doğrultusunda kampanyalar, yardım amaçlı etkinlikler ve bağış toplama sistemi oluşturabilir. Toplanan bağışlar ve destekler amacı dışında kullanılamaz.
TDT, Türk dünyasına, tarihine ve kültürüne ışık olacak arkeolojik kazılarda, çalıştaylarda, sempozyumlarda ve benzeri çalışma etkinliklerinde yurt içi veya uluslararası alanda gerçekleştiren ya da destekleyen olarak bulunur.
Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının öngördüğü kapsam içerisinde projeler yapar ve yürütür. Yürüttüğü projelerin Türkiye Cumhuriyeti’ne kültürel, tarihsel, ekonomik, sağlık ve teknolojik yönden fayda sağlaması esastır.
Diğer devletlerin mevzuatına da aykırı olmamak kaydıyla yurt dışında da benzer projeler yürütür. Türk kültürünü temsil etmek amacıyla kurulmuş, başta Yörük Türkmenler olmak üzere tüm sivil toplum kuruluşları ile birlik çatısı altında iş birliği içerisinde bulunur.
Yürütülen projelerden sağlanan hibeler, o projenin amacı dışında kullanılamaz. Ancak proje yürütme esnasında edinilen demirbaşlar, proje bitiminde TDT demirbaşına kaydedilir.
TDT, tüzel kişilik olarak sahip olduğu mal varlıklarıyla sadece kendi yükümlülüklerinden sorumlu olup üyesi olan tüzel ve gerçek kişilerin yükümlülükleri konusunda sorumluluk üstlenmez. Üye tüzel kişiliklerin işlemleri TDT tüzüğüne aykırı veya TDT bilgisi dışında ise derneği bağlamaz ve TDT açısından yükümlülük getirmez. TDT, yasalara veya statüsüne aykırı faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişi üyeleri hakkında gereken yasal işlemleri yapmaya yetkilidir. Aynı şekilde gerçek ve tüzel kişi üyeleri de TDT’nin doğrudan yerine getirmesi gereken yükümlülükleri karşısında sorumlu değildir.
Yukarıdaki amaçların gerçekleştirilmesine yönelik yürütülen faaliyetlerde hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve kanunlarına hem de yabancı üye tüzel ve gerçek kişilerin ülkelerinin anayasası ve kanunlarına uygun hareket edilir.
Turan Devletleri Teşkilatı’nın Faaliyet Alanı
TDT, sosyal ve kültürel alanda yurt içinde ve yurt dışında ulusal ve uluslararası faaliyet gösterir.
Üye Olma Hakkı ve Üyelik İşlemleri
Madde 3- Fiil ehliyetine sahip bulunan ve derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda çalışmayı kabul eden, mevzuatın öngördüğü koşulları taşıyan her gerçek ve tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir. Ancak yabancı gerçek kişilerin üye olabilmesi için Türkiye Cumhuriyeti’nde yerleşme hakkına sahip olması gerekir. Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.
TDT Başkanlığı’na yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanır. Sonuç, yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.
TDT asıl üyeleri, derneğin kurucuları ile müracaatları üzerine yönetim kurulunca üyeliğe kabul edilen kişilerdir.
Derneğe maddi ve manevi bakımdan önemli destek sağlamış bulunanlar, yönetim kurulu kararı ile onursal üye olarak kabul edilir.
TDT şube sayısı üçten fazla olduğunda, dernek merkezinde kayıtlı bulunanların üyelik kayıtları şubelere aktarılır. Yeni üyelik müracaatları şubelere yapılır. Üyeliğe kabul ve üyelikten silinme işlemleri şube yönetim kurulları tarafından yapılır ve en çok otuz gün içerisinde bir yazı ile Genel Merkeze bildirilir.
Üyelikten Çıkma
Madde 4- Her üye, yazılı olarak bildirmek kaydıyla dernekten çıkma hakkına sahiptir. Üyenin istifa dilekçesi yönetim kuruluna ulaştığı anda çıkış işlemleri sonuçlanmış sayılır. Üyelikten ayrılma, üyenin derneğe olan birikmiş borçlarını sona erdirmez.
Üyelikten Çıkartılma
Madde 5- Turan Devletleri Teşkilatı Derneği üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller şunlardır:
- TDT tüzüğüne aykırı davranışlarda bulunmak,
- Verilen görevlerden sürekli kaçınmak,
- Yazılı ikazlara rağmen üyelik aidatını altı ay içerisinde ödememek,
- TDT organlarınca verilen kararlara uymamak,
- Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak,
- Siyasi parti söylemlerini TDT’ye dâhil ederek yapmak.
Yukarıda sayılan durumlardan birinin tespiti halinde, yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkartılabilir.
TDT Derneği üyeliğinden çıkan veya çıkarılanlar, üye kayıt defterinden silinir ve dernek mal varlığında hak iddia edemez.
Turan Devletleri Teşkilatı Derneği Organları
Madde 6- Turan Devletleri Teşkilatı Derneği’nin zorunlu organları aşağıda gösterilmiştir:
- Genel Kurul,
- Yönetim Kurulu,
- Denetim Kurulu.
Turan Devletleri Teşkilatı Derneği’nin zorunlu olmayan organları aşağıda gösterilmiştir:
- Yüksek İstişare Kurulu,
- Danışma Kurulu,
- Başkanlar Kurulu,
- Genel İdare Kurulu,
- Disiplin Kurulu,
- Onur Kurulu.
Teşkilat Genel Kurulu’nun Kuruluş Şekli, Toplanma Zamanı, Çağrı ve Toplantı Usulü
Madde 7- Genel kurul, teşkilatın en yetkili karar organıdır ve derneğe kayıtlı üyelerden oluşur. TDT şubesinin açılması durumunda ise şube sayısı üçe kadar genel merkez ve şubelerinde kayıtlı üyelerden; şube sayısı üçten fazla olması durumunda ise genel merkezdeki kayıtlı üyeler şubelere nakledilerek, şubelerin genel kurullarında seçilen delegelerden oluşur.
Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler; en az on beş gün önceden toplantının günü, saati, yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin web sayfasında ilan edilerek, yazılı olarak bildirilerek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine ya da iletişim numarasına mesaj gönderilerek veya mahallî yayın araçları kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır.
Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı Usulü
Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun; tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde ise üçte ikisinin katılımıyla toplanır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmî makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adlarının karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı, yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması durumunda yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir. Açılıştan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.
TDT organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazirun listesindeki isimlerinin karşısını imzalamaları zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına aittir. Genel kurulda yalnızca gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenilen konuların gündeme alınması zorunludur.
Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Onursal üyeler genel kurul toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamazlar. Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır.
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır; divan başkanı ve yazmanlar tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda tutanak ve diğer belgeler seçilen yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı, bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim edilmesinden sorumludur.
Genel Kurulun Oy Kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri
Madde 8- Genel kurulda aksine karar alınmamışsa oylamalar açık olarak yapılır. Açık oylamada genel kurul başkanının belirteceği yöntem uygulanır. Gizli oylama yapılacak olması durumunda ise toplantı başkanı tarafından mühürlenmiş kâğıtlar veya oy pusulaları, üyeler tarafından gereği yapıldıktan sonra içi boş bir kaba atılır; oy vermenin bitiminden sonra açık dökümü yapılarak sonuç belirlenir.
Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
Toplantısız veya Çağrısız Alınan Kararlar
Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının bu tüzükte yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir. Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
Genel Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde 9- Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır:
- TDT organlarının seçilmesi,
- TDT tüzüğünün değiştirilmesi,
- Yönetim ve Denetim Kurulları raporlarının görüşülmesi ve Yönetim Kurulunun ibrası,
- Yönetim Kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,
- TDT diğer organlarının denetlenmesi ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle onların görevden alınması,
- Üyeliğin reddi veya üyelikten çıkarma hakkında verilen Yönetim Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazların incelenmesi ve karara bağlanması,
- TDT için gerekli olan taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki verilmesi,
- Yönetim Kurulunca dernek çalışmaları ile ilgili olarak hazırlanacak yönetmeliklerin incelenip aynen veya değiştirilerek onaylanması,
- TDT yönetim, merkez yürütme kurulu ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar ile dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarının tespit edilmesi,
- TDT’nin federasyona katılması ve federasyondan ayrılmasının kararlaştırılması,
- TDT şubelerinin açılmasının ve şube ile ilgili işlemlerin yürütülmesi hususunda Yönetim Kuruluna yetki verilmesi,
- TDT’nin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek ve kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,
- TDT’nin vakıf kurması,
- TDT’nin feshedilmesi,
- Yönetim Kurulundaki diğer önerilerin incelenip karara bağlanması,
- TDT’nin en yetkili organı olarak derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işlerin görülmesi ve yetkilerin kullanılması,
- Mevzuatta genel kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi.
Yönetim Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 10- Yönetim Kurulu, on bir (11) asil ve altı (6) yedek üye olarak Genel Kurulca seçilir. Yönetim Kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir karar ile görev dağılımı yaparak başkan, genel sekreter, teşkilatlandırma başkanı, sayman, kadın kolları başkanı, gençlik kolları başkanı, genel başkan yardımcıları ve yönetim kurulu üyelerini belirler.
Genel başkan vekili öncelikli olarak teşkilatlandırma başkanıdır. O da mazeretli ise genel sekreter veya en yaşlı yönetim kurulu üyesidir.
Yönetim Kurulu asil üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde, Genel Kurulda kabul edilen yedek liste sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Yönetim Kurulu aşağıdaki hususları yerine getirir:
- Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden birine ya da bir üçüncü kişiye yetki vermek,
- Gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak Genel Kurula sunmak,
- TDT çalışmaları ile ilgili yönetmelikleri hazırlayarak Genel Kurul onayına sunmak,
- Genel Kurulun verdiği yetki ile taşınmaz mal satın almak; derneğe ait taşınır ve taşınmazlar üzerinde ipotek veya ayni haklar tesis ettirmek,
- Genel Kurulun verdiği yetki ile şube açmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak,
- TDT şubelerinin kurulmasını ve denetlenmesini sağlamak,
- Gerekli görülen yerlerde temsilcilik açılmasını sağlamak,
- Genel Kurulda alınan kararları uygulamak,
- Her faaliyet yılı sonunda derneğin işletme hesabı tablosu veya bilanço ve gelir tablosu ile Yönetim Kurulu çalışmalarını açıklayan raporu düzenlemek ve toplantıda Genel Kurula sunmak,
- Bütçenin uygulanmasını sağlamak,
- Derneğe üye alınması veya üyelikten çıkarılma hususlarında karar vermek,
- TDT amacının gerçekleştirilmesi için yetkisi dâhilinde her çeşit kararı almak ve uygulamak,
- TDT organlarının işleyişi ve çalışmalarını yönetmek, kontrol etmek, yönlendirmek,
- Mevzuatın kendisine verdiği diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Genel İdare Kurulu Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 11- Genel İdare Kurulu, Yönetim Kurulunun Genel Merkez üyesi ve Genel Merkez delegeleri içerisinden ataması ile kişi sayısı gözetilmeden oluşturulur. Genel İdare Kurulu, Genel Merkez Yönetim Kuruluna bağlı olarak çalışır. Genel İdare Kurulu Üyesi unvanını kullanır. Genel Kurulda doğal delegedir.
Genel İdare Kurulu üyeleri, Yönetim Kurulu Başkanlığının tevdi ettiği görevleri gerçekleştirmekle yükümlüdür.
Genel İdare Kurulunun Görev ve Yetkileri
Genel İdare Kurulu üyeleri, Yönetim Kurulu Başkanlığının tevdi ettiği görevleri gerçekleştirmekle yükümlüdür.
Denetim Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 12- Denetim Kurulu, üç asıl ve üç yedek üye olarak Genel Kurulca seçilir. Denetim Kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde, yedek liste sıralamasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Denetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Denetim Kurulu; derneğin ve şubelerinin dernek tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler. Denetim sonuçlarını bir rapor hâlinde Yönetim Kuruluna ve toplandığında Genel Kurula sunar. Denetim Kurulu, gerektiğinde Genel Kurulun toplantıya çağrılmasını isteyebilir.
Disiplin Kurulu Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 13- Disiplin Kurulu, üç asıl ve üç yedek üye olarak Yönetim Kurulunca seçilir. Kendi içlerinde bir başkan seçerler. Başkanın oyu iki oy olarak kabul edilir. Disiplin Kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde, sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Disiplin Kurulu Görev ve Yetkileri
Disiplin Kurulu, tüzük hükümlerine aykırı hareket eden, derneğin onuru ile bağdaşmayan eylemlerde bulunan üyelere verilecek cezaları belirlemek ve bu cezaları Yönetim Kuruluna önermekle görevlidir.
Disiplin Kurulu, kendisine getirilen konuda ilgili üyenin yazılı veya sözlü savunmasını ister. Bu istek, iadeli taahhütlü mektupla duyurulur. Dernekte kayıtlı adrese duyuru yapılamadığında savunma isteği, TDT merkezinde bir hafta süreyle ilan edilerek ilgiliye duyurulur. Bu duyuru kesindir. Üye yine savunmasını yapmazsa Disiplin Kurulu, toplayacağı bilgilere dayanarak kesin kararını verir ve Yönetim Kuruluna önerir.
Kendisine Yönetim Kurulunca disiplin cezası verilen üye, bu karar hakkında Genel Kurula itiraz edebilir. Üyelikten çıkartılma kararı Yönetim Kurulunca verilir. İtiraz halinde nihai onay Genel Kurulca verilir.
Disiplin Cezaları
Madde 14- Disiplin Kurulunca önerilecek cezalar şunlardır:
- Uyarma: Üyenin belli bir konuda yazılı olarak dikkatinin çekilmesidir.
- Kınama: Üyenin uygun olmayan davranışlarının kınanmasıdır. Kınama cezası, duyuru panosuna asılmak suretiyle uygulanır.
- Üyelikten çıkarma: Üyelik hakkının kaldırılmasıdır.
Disiplin Kurulu, bir üye için aynı cezayı iki kereden fazla öneremez. Disiplin cezalarında hangi cezanın verileceği Yönetim Kurulunca kararlaştırılır.
Yüksek İstişare Kurulu
Madde 15- Yüksek İstişare Kurulu, derneğin danışma organıdır. YİK, Yönetim Kurulu tarafından seçilen ve YİK başkanı tarafından belirlenen dokuz (9) üyeden oluşur. Kurul, ilk toplantısını kuruluşundan sonra en geç bir (1) ay içerisinde yapar. İlk toplantısında üyeler arasında görev bölümü yapılan YİK; bir başkan, bir sekreter ve yedi (7) üyeden oluşur. Kurul kararları, Yönetim Kuruluna istişari nitelikte görüş ve teklifler bildirir nitelikte olup Yönetim Kurulunu bağlamaz.
Kurul başkanı isterse Genel Merkez Yönetim Kurulu toplantılarına oy hakkı olmaksızın katılabilir.
Madde 16- Yüksek İstişare Kurulu toplantıları uygulama usul ve esasları aşağıdaki gibidir:
Kurul, asgari iki (2) ayda bir olağan olarak toplanır. Ancak Yönetim Kurulunun talep etmesi halinde, kurul başkanının daveti ile olağanüstü de toplanabilir. Kurul başkanı, gündem konusunda önerileri almak üzere toplantı tarihinden en az on beş (15) gün önce kurul üyelerine yazılı olarak, SMS veya elektronik posta yoluyla davette bulunur. Gündem önerileri, dernek Yönetim Kurulu Başkanı ve Yüksek İstişare Kurulu Başkanı tarafından değerlendirilerek toplantı gündemi oluşturulur. TDT Yönetim Kurulu Başkanı, başkan vekilleri ve genel sekreteri de kurul toplantılarına katılır ancak kararlarda oy kullanamazlar.
Madde 17- Yüksek İstişare Kurulunun görevleri şunlardır:
Yüksek İstişare Kurulu Başkanının, danışma kurulu toplantılarına kendisi ya da vekâleten görevlendireceği Yüksek İstişare Kurulu üyesi ile katılması mecburidir.
TDT amacına uygun olarak Türk dünyası ve Turan coğrafyasının durumunu ve sorunlarını gözden geçirmek, kısa ve uzun vadeli tedbirlere ışık tutmak, Danışma Kurulundan gelen tavsiyeleri değerlendirerek uygunluk durumuna göre teşkilat Yönetim Kuruluna rapor olarak sunmak, TDT’nin en uygun şekilde gerçekleşebilmesi için hazırlanacak stratejileri değerlendirmek ve tavsiyelerde bulunmak Yüksek İstişare Kurulunun görevleri arasındadır.
TDT çalışmalarını amaçlarına uygunluk ve netice almadaki etkinlikler bakımından incelemek ve gerekli tedbirleri tavsiye etmek; Yönetim Kurulunun danıştığı önemli konular hakkında görüş ve tavsiyelerde bulunmak da Yüksek İstişare Kurulunun görevleri arasındadır.
Danışma Kurulu
Madde 18- Danışma Kurulu, derneğin danışma organıdır. Danışma Kurulu, Yönetim Kurulu tarafından seçilen Danışma Kurulu Başkanı tarafından sayı sınırı olmaksızın üyelerden oluşur. Kurul, ilk toplantısını kuruluşundan sonra en geç bir (1) ay içerisinde yapar. İlk toplantısında üyeler arasında görev bölümü yapılan Danışma Kurulu; bir başkan, bir sekreter ve sınırsız üyeden oluşur. Kurul kararları, Yönetim Kuruluna istişari nitelikte görüş ve teklifler bildirir nitelikte olup Yönetim Kurulunu bağlamaz. Kurul başkanı isterse Genel Merkez Yönetim Kurulu toplantılarına oy hakkı olmaksızın katılabilir.
Madde 19- Danışma Kurulu toplantıları uygulama usul ve esasları aşağıdaki gibidir:
Kurul, asgari iki (2) ayda bir olağan olarak toplanır. Ancak Yönetim Kurulunun talep etmesi halinde, kurul başkanının daveti ile olağanüstü toplanabilir. Kurul başkanı, gündem konusunda önerileri almak üzere toplantı tarihinden en az on beş (15) gün önce kurul üyelerine yazılı olarak, SMS veya elektronik posta yoluyla davette bulunur. Gündem önerileri, dernek Yönetim Kurulu Başkanı, Yüksek İstişare Kurulu Başkanı ve Danışma Kurulu Başkanı tarafından birlikte değerlendirilerek toplantı gündemi oluşturulur. Yüksek İstişare Kurulu Başkanı, TDT Yönetim Kurulu Başkanı, başkan vekilleri ve genel sekreteri de kurul toplantılarına katılır ancak kararlarda oy kullanamazlar.
Madde 20- Danışma Kurulunun görevleri şunlardır:
Teşkilatın amacına uygun olarak Türk dünyası ve Turan coğrafyasının durumunu ve sorunlarını gözden geçirmek, kısa ve uzun vadeli tedbirlere ışık tutmak; teşkilat amaçlarının en uygun şekilde gerçekleştirilebilmesi için hazırlanacak stratejik tavsiyeler konusunda Yüksek İstişare Kurulu Başkanlığına bilgi vermek; TDT çalışmalarını amaçlarına uygunluk ve netice almadaki etkinlikler bakımından incelemek ve gerekli tedbirleri tavsiye etmek; Yönetim Kurulunun danıştığı önemli konular hakkında görüş ve tavsiyelerde bulunmak.
Başkanlar Kurulu
Madde 21- Başkanlar Kurulu, teşkilatın yurt içi ve yurt dışı şube, bölge şube başkanları ile illerimizde ve ilçelerimizde temsilci olarak faaliyet gösteren temsilcilerden oluşur. Her bölge başkanı, il ve ilçe temsilcisi ile şube başkanı, görevde kaldıkları sürece Başkanlar Kurulunun daimî üyesidir.
Başkanlar Kurulunun başkanını Yönetim Kurulu belirler. Başkanlar Kurulu, teşkilatlandırma başkanına bağlı olarak çalışır. Bölge başkanları aynı zamanda bölgelerine bağlanan illerin çalışmalarından da sorumludur.
Başkanlar Kurulu Toplantıları Uygulama Usul ve Esasları
Kurul, asgari iki (2) ayda bir olağan olarak toplanır. Ancak Yönetim Kurulunun talep etmesi halinde, kurul başkanının daveti ile olağanüstü de toplanabilir. Bölge şube başkanları, kendi bölgelerinde toplantı gereken her halde toplanabilirler.
Kurul başkanı, gündem konusunda önerileri almak üzere toplantı tarihinden en az on beş (15) gün önce kurul üyelerine yazılı olarak, SMS veya elektronik posta yoluyla davette bulunur. Gündem önerileri, dernek Yönetim Kurulu Başkanı ve Yüksek İstişare Kurulu Başkanı tarafından birlikte değerlendirilerek toplantı gündemi oluşturulur. Teşkilat Yönetim Kurulu Başkanı, başkan vekilleri ve genel sekreteri de kurul toplantılarına katılır ancak kararlarda oy kullanamazlar.
Onur Kurulu
Madde 22- Onur Kurulu; Türk dünyası ve Turan sevdası için çalışmalar yapan, yapılan çalışmalara destek olan, öncelikle akademik ve kurumsal kariyer sahibi olmak üzere tüm gerçek veya tüzel kişilerin üye olarak dâhil edilebileceği kuruldur. Kişi sayısı sınırlaması yoktur. Onur Kurulu üyeleri, tüm organlarımız ve Turan sevdamıza gönül verenler tarafından Yönetim Kuruluna önerilebilir. Onur Kurulu üyeliklerinin kabulüne ve reddine Yönetim Kurulu karar verir.
TDT’nin Gelir Kaynakları
Madde 23- Teşkilatın gelir kaynakları aşağıda sayılmıştır:
- Üye aidatı: Üyelerden giriş ödentisi alınmayacak olup aylık olarak 100 TL aidat alınır. Belirtilen miktarları artırmaya veya eksiltmeye Genel Kurul yetkilidir.
- Şube ödentisi: TDT genel giderlerini karşılamak üzere şubeler tarafından tahsil edilen üye ödentilerinin %50’si iki ayda bir Genel Merkeze gönderilir.
- Gerçek ve tüzel kişilerin kendi isteği ile derneğe yaptıkları bağış ve yardımlar,
- TDT tarafından çay ve yemekli toplantı, konser, konferans ve benzeri faaliyetlerden sağlanan gelirler,
- TDT mal varlığından elde edilen gelirler ve sponsorluk anlaşmalarından gelecek gelirler,
- Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar,
- TDT’nin amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar,
- Diğer gelirler.
TDT’nin Defter Tutma Esas ve Usulleri ve Tutulacak Defterler
Madde 24- Defter tutma esasları aşağıdaki gibidir:
Dernekte işletme hesabı esasına göre defter tutulur. Ancak yıllık brüt gelirin Dernekler Yönetmeliği’nin 31. maddesinde belirtilen haddi aşması durumunda, takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutulur. Bilanço esasına geçilmesi durumunda, üst üste iki (2) hesap döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşülürse takip eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir. Yukarıda belirtilen kurallar çerçevesinde karar alınarak bilanço esasına göre defter tutulabilir. Teşkilatın ticari işletme açması durumunda, bu ticari işletme için ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutulur.
Kayıt Usulü
TDT defter ve kayıtları, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen usul ve esasa uygun olarak tutulur.
Dernekte aşağıda yazılı defterler tutulur:
İşletme Hesabı Esasında Tutulacak Defterler ve Uyulacak Esaslar
- Karar Defteri: Yönetim Kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
- Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarı bu deftere işlenebilir.
- Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. E-posta yoluyla gelen ve giden evraklar, çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
- İşletme Hesabı Defteri: TDT adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
Bilanço Esasında Tutulacak Defterler ve Uyulacak Esaslar
İşletme hesabı esasında tutulacak defterler bölümünün 1, 2 ve 3. alt bentlerinde kayıtlı defterler, bilanço esasında defter tutulması durumunda da tutulur.
Yevmiye Defteri ve Büyük Defterin tutulma usulü ile kayıt şekli; Vergi Usul Kanunu ile bu kanunun Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Defterlerin Tasdiki
Dernekte tutulması zorunlu olan defterler, Büyük Defter hariç, kullanmaya başlamadan önce İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü’ne veya notere tasdik ettirilir. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve derneklerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak bilanço esasına göre tutulan Yevmiye Defterinin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Gelir Tablosu ve Bilanço Düzenlenmesi
İşletme hesabına göre kayıt tutulması durumunda, her yıl sonunda, 31 Aralık’ta, Dernekler Yönetmeliği EK-16’da belirtilen “İşletme Hesabı Tablosu” düzenlenir. Bilanço esasına göre defter tutulması durumunda ise yıl sonunda, 31 Aralık’ta, Maliye Bakanlığınca yayımlanan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri esas alınarak bilanço ve gelir tablosu düzenlenir.
TDT Gelir ve Gider İşlemleri
Madde 25- Gelir ve gider belgelerine ilişkin esaslar aşağıdaki gibidir:
TDT gelirleri, Dernekler Yönetmeliği EK-17’de örneği bulunan “Alındı Belgesi” ile tahsil edilir. TDT gelirlerinin bankalar aracılığıyla tahsili halinde, banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
TDT giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak derneğin Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için vergi usulü hükümlerine göre gider pusulası; bu kapsamda bulunmayan ödemeleri için Dernekler Yönetmeliği EK-13’te örneği bulunan “Gider Makbuzu” veya “Banka Dekontu” gibi belgeler harcama belgesi olarak kullanılır.
TDT tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Dernekler Yönetmeliği EK-14’te örneği bulunan “Ayni Yardım Teslim Belgesi” ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneğe yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Dernekler Yönetmeliği EK-15’te örneği bulunan “Ayni Bağış Alındı Belgesi” ile kabul edilir.
Bu belgeler; EK-13, EK-14 ve EK-15’te gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin belirtilen nitelikte olması zorunludur.
Alındı Belgeleri
TDT gelirlerinin tahsilinde kullanılacak “Alındı Belgeleri”, Dernekler Yönetmeliği EK-17’de gösterilen biçim ve ebatta Yönetim Kurulu kararıyla matbaaya bastırılır. Alındı belgelerinin bastırılması ve kontrolü, matbaadan teslim alınması, deftere kaydedilmesi, eski ve yeni saymanlar arasında devir teslimi, alındı belgesi ile dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler tarafından bu alındı belgelerinin kullanımı ve toplanan gelirlerin teslimine ilişkin hususlarda Dernekler Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre hareket edilir.
Yetki Belgesi
Yönetim Kurulu asıl üyeleri hariç, dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle Yönetim Kurulu kararı ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden Dernekler Yönetmeliği EK-19’da yer alan “Yetki Belgesi”, dernek tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir. Yetki belgelerinin süresi Yönetim Kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir. Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi gibi hallerde verilmiş olan yetki belgelerinin dernek Yönetim Kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrıca gelir toplama yetkisi, Yönetim Kurulu kararı ile her zaman iptal edilebilir.
Gelir ve Gider Belgelerinin Saklama Süresi
Defterler hariç olmak üzere, dernek tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler, özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri defterdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak beş (5) yıl süreyle saklanır.
Beyanname Verilmesi
Madde 26- TDT, bir önceki yıla ait faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yıl sonu itibarıyla sonuçlarına ilişkin Dernekler Yönetmeliği EK-21’de sunulan “Teşkilat Beyannamesi”ni, dernek Yönetim Kurulu tarafından onaylandıktan sonra, her takvim yılının ilk dört ayı içinde dernek başkanı tarafından ilgili mülki idare amirliğine verir.
Bildirim Yükümlülüğü
Madde 27- Mülki amirliğe yapılacak bildirimler aşağıdaki gibidir:
Genel Kurul Sonuç Bildirimi
Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen kırk beş gün içinde, (Dernekler Yönetmeliği EK-3’te yer alan) “Genel Kurul Sonuç Bildirimi” mülki idare amirliğine verilir.
Genel kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması hâlinde; genel kurul toplantı tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni şekli ile her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış dernek tüzüğünün son şekli, belirtilen süre içinde mülki idare amirliğine sunulur.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulunca yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir. Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Sandığı bulunan dernekler, sandıklarına ait genel kurul sonuç bildirimlerini de bu maddede belirtilen usule göre mülki idare amirliğine bildirir.
Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu, sivil toplumla ilişkiler birimlerince incelenir. Varsa eksiklik veya hataların giderilmesi ilgili dernekten istenir. Eksikliklerin giderilmemesi veya suç teşkil eden fiillerin tespiti hâlinde gerekli yasal işlem yapılır.
Taşınmazların Bildirilmesi
Dernek tarafından edinilen taşınmazlar, tapuya tescilinden itibaren otuz gün içinde (Dernekler Yönetmeliği EK-26’da yer alan) “Taşınmaz Mal Bildirimi” ile mülki idare amirliğine bildirilir.
Yurt Dışından Yardım Alma Bildirimi
Dernek tarafından yurt dışından yardım alınacak olması hâlinde, yardım alınmadan önce (Dernekler Yönetmeliği EK-26’da yer alan) “Yurt Dışından Yardım Alma Bildirimi” doldurularak mülki idare amirliğine bildirimde bulunulur.
Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Değişikliklerin Bildirilmesi
Derneğin yerleşim yerinde meydana gelen değişiklikler “Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi” ile; genel kurul dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler ise “Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” ile, değişikliği izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Tüzük değişiklikleri de genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine sunulur.
Madde 28 – İç Denetim
Dernekte genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabileceği gibi bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir.
Diğer denetimlerin yapılmış olması, denetim kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Denetim kurulu, en az yılda bir kez derneği denetler; gerekli gördüğü hâllerde daha sık denetim yapabilir veya bağımsız denetim yaptırılmasını isteyebilir.
Madde 29 – Borçlanma Usulleri
Dernek, amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duyulması hâlinde yönetim kurulu kararı ile borçlanabilir.
Bu borçlanma; kredili mal ve hizmet alımı şeklinde olabileceği gibi nakit olarak da yapılabilir. Ancak borçlanma, derneğin gelir kaynaklarıyla karşılanamayacak ve ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte olamaz.
Madde 30 – Şubelerin Kuruluşu
Dernek, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilir.
Bu amaçla, yönetim kurulunca yetkilendirilen en az üç kişilik kurucular kurulu, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri, şube açılacak yerin mülki idare amirliğine verir.
Madde 31 – Şubelerin Görev ve Yetkileri
Şubeler; tüzel kişiliği olmayan, dernek amaçları doğrultusunda özerk faaliyetlerde bulunan iç birimlerdir.
Şubeler, kendi işlemlerinden doğan alacak ve borçlardan sorumludur.
Madde 32 – Şubelerin Organları
Şubenin organları şunlardır:
- Genel Kurul
- Yönetim Kurulu
- Denetim Kurulu
- Disiplin Kurulu
Genel kurul, şubeye kayıtlı üyelerden oluşur.
Yönetim kurulu 11 asil ve 11 yedek üyeden; denetim ve disiplin kurulları ise 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşur.
Madde 33 – Şube Genel Kurulları ve Temsil
Şubeler, olağan genel kurullarını genel merkez genel kurulundan en az iki ay önce tamamlamak zorundadır.
Şube genel kurulları üç yılda bir, şubat ayında toplanır.
Şubeler, genel kurul sonuçlarını otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve genel merkeze bildirir.
Temsil esasları:
- 3’e kadar şube: Tüm üyeler doğrudan katılır
- 3’ten fazla şube: Her 100 üyeye 1 delege
Madde 34 – Temsilcilik Açma
Dernek, gerekli görülen yerlerde yönetim kurulu kararıyla temsilcilik açabilir.
Temsilcilik adresi mülki idare amirliğine bildirilir.
Temsilcilikler genel kurulda temsil edilmez.
Madde 35 – Arama Kurtarma Faaliyetleri
Dernek; afet, kaza ve benzeri durumlarda arama kurtarma faaliyetleri yürütür, eğitimler düzenler ve ilgili kurumlarla iş birliği yapar.
Madde 36 – Tüzük Değişikliği
Tüzük değişikliği genel kurul kararıyla yapılır.
Karar için 2/3 çoğunluk gerekir.
Madde 37 – Fesih ve Tasfiye
Dernek, genel kurul kararıyla feshedilebilir.
Tasfiye işlemleri, son yönetim kurulu tarafından yürütülür.
Kalan mal varlığı, genel kurulun belirlediği kuruluşa devredilir.
GENİŞLETİLMİŞ FAALİYET ALANLARI
Dernek; eğitim, bilim, kültür, teknoloji, ekonomi ve toplumsal gelişim alanlarında faaliyet yürütür.
- Eğitim kurumları açabilir
- Araştırma merkezleri kurabilir
- Uluslararası etkinlikler düzenleyebilir
- Kültürel mirası koruma çalışmaları yapabilir
- Dijital yayınlar üretebilir
SON HÜKÜM
Bu tüzükte yer almayan hususlarda;
Dernekler Kanunu,
Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Bu tüzük 47 (kırk yedi) maddeden oluşmaktadır.