EDİRNE’DE İKİ BAYRAK, TEK YÜREK: KARABAĞ ŞEHİTLERİ ANILDI

“Bir Millet İki Devlet: Zafere Doğru Uzanan Yol” Konferansında Türkiye ile Azerbaycan’ın Ortak Belleği, Kardeşliği ve Karabağ Zaferi Konuşuldu

• 27 Eylül Azerbaycan Şehitlerini Anma Günü kapsamında Edirne’de gerçekleştirilen “Bir Millet İki Devlet: Zafere Doğru Uzanan Yol” konferansı, Türkiye ve Azerbaycan’dan devlet, siyaset, bilim, kültür ve sivil toplum temsilcilerini aynı çatı altında buluşturdu. Trakya Üniversitesi Balkan Kongre Merkezi’nde düzenlenen programda Karabağ şehitleri saygıyla anılırken, 44 günlük savaştan zafere uzanan tarihsel süreç ve Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin geçmişten geleceğe taşıdığı anlam ele alındı. Azerbaycan Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Musa Kasımlı’nın konferansı, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler’in duygu yüklü konuşması, iki ülkenin üst düzey temsilcilerinin değerlendirmeleri ve Azerbaycanlı sanatçıların dinletisi programa ayrı bir anlam kattı.

27 EYLÜL’ÜN ANLAMI EDİRNE’DE YAŞATILDI

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki tarihsel, kültürel ve gönül bağları, Edirne’de düzenlenen geniş katılımlı bir buluşmayla bir kez daha görünür hâle geldi.

27 Eylül Azerbaycan Şehitlerini Anma Günü kapsamında hazırlanan program, 25 Eylül’de Trakya Üniversitesi Balkan Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi.

27 Eylül, Azerbaycan açısından yalnızca takvimdeki bir gün değil. 2020 yılında başlayan ve 44 gün süren savaşta yaşamını yitiren askerlerin ve sivillerin anısını yaşatmak amacıyla Azerbaycan’da resmî Anma Günü olarak kabul edilen tarih, her yıl şehitlerin belleğini canlı tutan tören ve etkinliklerle anılıyor.

Edirne’deki program da bu belleği Türkiye-Azerbaycan kardeşliğiyle birleştiren güçlü bir buluşmaya dönüştü.

DEVLET, ÜNİVERSİTE VE SİVİL TOPLUM AYNI ÇATIDA

“Bir Millet İki Devlet: Zafere Doğru Uzanan Yol” konferansı; Edirne Valiliği, Trakya Üniversitesi Rektörlüğü, Azerbaycan Cumhuriyeti Diasporla İş üzrə Dövlət Komitesi, Azerbaycan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu, Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu ile Edirne Azerbaycan Evi Kültür ve Dayanışma Derneğinin ortak çalışmasıyla gerçekleştirildi.

Programın böylesine geniş bir kurumsal birliktelikle hazırlanması, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkinin yalnızca devletler arası diplomasiyle sınırlı olmadığını; üniversitelerden yerel yönetimlere, parlamentolardan sivil toplum kuruluşlarına kadar uzanan geniş bir toplumsal tabana sahip olduğunu da gösterdi.

Konferans öncesinde Karabağ’daki savaş yıllarını ve sonrasındaki gelişmeleri anlatan görsellerin yer aldığı sergi ziyaret edildi. Programda ayrıca 44 günlük savaşın farklı aşamalarını anlatan görüntüler katılımcılarla buluşturuldu.

ŞEHİTLER İÇİN SAYGI, İKİ KARDEŞ ÜLKE İÇİN İKİ MİLLÎ MARŞ

Program, şehitlerin anısına yapılan saygı duruşuyla başladı. Ardından Türkiye Cumhuriyeti İstiklal Marşı ile Azerbaycan Devlet Marşı birlikte okundu.

Salonun iki yanında dalgalanan Türk ve Azerbaycan bayrakları, program boyunca verilen kardeşlik iletisinin en yalın anlatımı oldu.

İki bayrak, ortak tarih ve aynı acılara duyulan saygı…

Katılımcıların büyük bölümünün yakalarında taşıdığı kırmızı-beyaz kokartlar da anma gününün ortak belleğini salona taşıdı.

ŞEVKET ATLI: KARDEŞLİK BAĞLARINA VURGU

Edirne Vali Yardımcısı Dr. Şevket Atlı, konuşmasında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki köklü bağlara dikkat çekti.

Atlı, iki ülke arasındaki kardeşliğin tarihsel temellere dayandığını ve bu bağların gelecekte de yaşatılacağı düşüncesini dile getirdi.

Devlet düzeyindeki ilişkilerin yanında halkların birbirine duyduğu yakınlığın da önemine işaret edilen konuşma, konferansın “Bir Millet İki Devlet” anlayışıyla örtüşen bölümlerinden biri oldu.

FİLİZ GENCAN: EDİRNE’NİN TARİHİ KARABAĞ’IN ACISINI ANLAMAYA YETER

Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan ise konuşmasında Edirne’nin tarihsel belleğinden hareket etti.

Balkan Savaşları sırasında büyük acılar yaşayan, göçü ve yurt kaybını kendi tarihinde derinden hisseden Edirne için Karabağ’da yaşananların uzak bir coğrafyanın öyküsü olmadığını vurgulayan Gencan, iki toplum arasındaki ortak duygu ve dayanışmaya dikkat çekti.

Edirne’nin Balkanlar ile Anadolu arasında yalnızca coğrafi değil, tarihsel ve kültürel bir geçit olması da programın bu kentte yapılmasına ayrı bir anlam kazandırdı.

REKTÖR HATİPLER’DEN DUYGU YÜKLÜ KONUŞMA VE ŞİİR

Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler, konferansın en duygu yüklü konuşmalarından birini yaptı.

Karabağ Zaferi’nin yalnızca askerî bir sonuç olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Hatipler; yıllar boyunca yurtlarından ayrı kalan insanların özlemini, Hocalı’da yaşamını yitirenleri ve Karabağ için verilen mücadeleyi anımsattı.

Hatipler, 44 günlük savaş döneminde Türkiye ile Azerbaycan’ın ortaya koyduğu dayanışmanın iki ülke arasındaki kardeşliğin tarihsel gücünü bir kez daha gösterdiğini dile getirdi.

Rektör Hatipler’in konuşmasının bir bölümünde okuduğu duygu yüklü şiir ise salonda sessizliğin hâkim olduğu anlara sahne oldu. Şiirin dizeleri, konferansın akademik ve tarihsel anlatımını bir anda duygusal bir anma havasına taşıdı.

AZERBAYCAN’DAN ÜST DÜZEY KATILIM

Program, Azerbaycan’dan gelen devlet, parlamento ve sivil toplum temsilcilerinin geniş katılımıyla dikkat çekti.

Azerbaycan Cumhuriyeti Diasporla İş üzrə Dövlət Komitesi Birinci Başkan Yardımcısı Valeh Hacıyev, diaspora ile ana vatan arasındaki bağların korunmasının ve Türkiye’deki Azerbaycan topluluklarının iki ülke arasındaki toplumsal ilişkilerde üstlendiği görevin önemine dikkat çekti.

Azerbaycan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Zamin Aliyev de konuşmasında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin yalnızca diplomatik çerçevede değil, tarih, kültür ve halklar arasındaki yakınlık üzerinden güç kazandığını değerlendirdi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım da parlamentolar arasındaki bağların iki ülke ilişkilerinin önemli taşıyıcılarından biri olduğunu dile getirdi.

Azerbaycan Milli Meclisi Milletvekili Meşhur Memmedov ile Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Genel Başkan Vekili Parviz Mammadzada da programa katılarak değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.

PROF. DR. MUSA KASIMLI’DAN TARİHSEL ÇERÇEVE

Programın ana konferansını Azerbaycan Milli Meclisi Başkan Yardımcısı, tarihçi Prof. Dr. Musa Kasımlı gerçekleştirdi.

Kasımlı, “Bir Millet İki Devlet: Zafere Doğru Uzanan Yol” başlıklı konuşmasında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkileri tarihsel bir çerçeve içinde ele aldı.

Karabağ meselesinin geçmişten bugüne uzanan gelişimini, iki ülkenin farklı dönemlerde birbirine verdiği desteği ve 2020’deki 44 günlük savaşa uzanan süreci değerlendiren Kasımlı, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin yalnız bugünün siyasal koşullarıyla açıklanamayacak kadar köklü olduğuna dikkat çekti.

Bilim insanı kimliğiyle tarihsel gelişmeleri belge ve olay dizisi üzerinden aktaran Kasımlı’nın konuşması, konferansın düşünsel omurgasını oluşturdu.

TADEF HEYETİ EDİRNE’DE

Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin sivil toplum ayağında uzun yıllardır çalışmalar yürüten Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Adalet Turan da programda konuşma yaptı.

TADEF Genel Başkan Vekili Parviz Mammadzada ile birlikte Edirne’de bulunan federasyon heyeti, Türkiye’de yaşayan Azerbaycanlıların örgütlü yapısı ile iki ülke arasındaki kültürel dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik çalışmalarıyla programa katkı sundu.

Adalet Turan ve Mammadzada’nın katılımı, programın yalnızca resmî kurumlarla sınırlı kalmadığını; kardeşlik bağını günlük yaşamda yaşatan sivil toplum çevrelerinin de buluşmanın güçlü bir parçası olduğunu gösterdi.

TAMER KARADAĞ: EDİRNE İLE AZERBAYCAN ARASINDA YİRMİ YILLIK GÖNÜL KÖPRÜSÜ

Programın Edirne’de gerçekleşmesinde önemli pay sahibi isimlerin başında Edirne Azerbaycan Evi Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Tamer Karadağ geldi.

2006 yılında kurulan derneğin kuruluşundan bu yana başkanlığını yürüten Karadağ, yaklaşık yirmi yıldır Edirne’de yaşayan Azerbaycanlılarla Azerbaycan’dan Trakya Üniversitesine eğitim için gelen öğrencilerin yanında yer alıyor.

Dernek bir yandan öğrencilerin ve kentte yaşayan Azerbaycanlıların karşılaştığı sorunların çözümüne katkı sunarken, diğer yandan Edirne ile Bakü ve Azerbaycan’ın İstanbul Başkonsolosluğu arasında kültürel ve kurumsal bir köprü görevi yürütüyor.

Karadağ’ın son aylarda Edirne Valiliği, Trakya Üniversitesi ve çeşitli kamu kurumlarıyla yaptığı görüşmelerin ardından böyle geniş katılımlı bir programın Edirne’de gerçekleştirilmesi, uzun soluklu sivil toplum çalışmalarının somut bir sonucu olarak öne çıktı.

Karadağ’ın yıllardır sürdürdüğü gönüllü çalışma, konferansta Türkiye ve Azerbaycan’dan önemli isimlerin aynı salonda buluşmasıyla karşılığını buldu.

ANAR ŞUŞALI VE ALİHAN SAMEDOV’DAN AZERBAYCAN EZGİLERİ

Konferansın ardından program, Azerbaycan’ın sanat dünyasından gelen isimlerle sürdü.

Anar Shushaly ile balaban sanatçısı Alihan Samedov, Azerbaycan’ın kültürel belleğini taşıyan ezgileri Edirne’de seslendirdi.

Müzik dinletisi, gün boyu Karabağ, şehitlik, tarih ve kardeşlik üzerine yapılan konuşmaların ardından salona farklı bir duygu kattı.

Balabanın kendine özgü sesi ve Azerbaycan ezgileri, programın kültürel yönünü güçlendirirken iki ülke arasındaki ortak duygu dünyasını müzik aracılığıyla da buluşturdu.

TURAN DEVLET TEŞKİLATI BAŞKANI CENGİZ GÜLTEKİN DE PROGRAMDAYDI

Konferansı izleyen sivil toplum temsilcileri arasında Turan Devlet Teşkilatı Başkanı Cengiz Gültekin de yer aldı.

Gültekin’in programa katılımı, Türk dünyası ekseninde çalışma yürüten sivil toplum çevrelerinin Azerbaycan Şehitlerini Anma Günü’ne ve Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine gösterdiği ilgiyi ortaya koydu.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağı ortak tarih, dil, kültür ve gelecek ülküsü üzerinden değerlendiren çevreler açısından Edirne’deki buluşma, Türk dünyasının ortak belleğinin canlı tutulduğu anlamlı bir program niteliği taşıdı.

EDİRNE’NİN KONUKSEVERLİĞİ MERİÇ KIYISINDA SÜRDÜ

Konferansın sona ermesinin ardından Azerbaycan’dan ve Türkiye’nin farklı kentlerinden gelen konuklar bu kez Edirne Belediyesi Meriç Sosyal Tesislerinde ağırlandı.

Edirne Belediye Başkan Yardımcısı Cenk Ergüden, konuklara burada yemek ikramında bulundu.

Resmî programın ardından aynı sofranın çevresinde buluşan konuklar, daha sıcak bir ortamda görüşme ve sohbet etme olanağı buldu.

Meriç Sosyal Tesislerinin mutfak ekibi de günün görünmeyen ancak unutulmaması gereken emekçileri arasındaydı. Aşçılar özenle hazırladıkları birbirinden güzel yemeklerle hünerlerini ortaya koyarken, kurulan sofra konuklardan tam not aldı.

Türk konukseverliğini Edirne mutfağının özeniyle birleştiren yemek, gün boyunca salonda dile getirilen kardeşlik duygusunu bu kez aynı sofranın çevresinde sürdürdü.

EDİRNE, TÜRKİYE-AZERBAYCAN KARDEŞLİĞİNE EV SAHİPLİĞİ YAPTI

Balkanlara açılan kapı Edirne, bir kez daha tarihî ve kültürel konumuna yakışan uluslararası bir buluşmaya ev sahipliği yaptı.

Vali Yardımcısı Dr. Şevket Atlı, Belediye Başkanı Filiz Gencan, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler, Belediye Başkan Yardımcısı Cenk Ergüden, TBMM Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Şamil Ayrım, Prof. Dr. Musa Kasımlı, Valeh Hacıyev, Zamin Aliyev, Meşhur Memmedov, Adalet Turan, Parviz Mammadzada, Tamer Karadağ, Cengiz Gültekin ve programa katkı sunan sanatçıların aynı buluşmada yer alması, etkinliğin geniş tabanlı yapısını ortaya koydu.

Akademi, yerel yönetim, diplomasi, parlamento, sivil toplum ve sanat dünyasının bir araya geldiği konferansta ortak payda ise değişmedi:

Şehitlerin anısını yaşatmak, geçmişi unutmamak ve Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliği gelecek kuşaklara taşımak.

“BİR MİLLET İKİ DEVLET” SÖZDEN ÖTE BİR ORTAK BELLEK

Edirne’deki buluşmanın geride bıraktığı en güçlü görüntü belki de salonun ön sıralarında yan yana duran Türkiye ve Azerbaycan temsilcileriydi.

İki ülkenin bayrakları altında devlet görevlilerinden bilim insanlarına, sanatçılardan sivil toplum temsilcilerine, gençlerden yurttaşlara kadar geniş bir topluluk aynı anma için bir araya geldi.

Bu birliktelik, “Bir Millet İki Devlet” anlayışının yalnızca resmî konuşmalarda kullanılan bir söz olmadığını; ortak tarih, kültür, acı, dayanışma ve geleceğe ilişkin ortak beklentilerle beslenen canlı bir toplumsal bağ olduğunu bir kez daha gösterdi.

Edirne’de Karabağ şehitlerinin anısına başlayan gün, Meriç kıyısında kurulan dostluk sofrasıyla sona erdi.

İki bayrak dalgalandı, şehitler anıldı, tarih konuşuldu ve kardeşlik bir kez daha Edirne’den geleceğe taşındı.

About Author