EDİRNELİYE SCHENGEN’SİZ ORESTİADA KAPISI MI AÇILIYOR? RESMÎ TALEP ATİNA’YA GİTTİ

• Miçotakis’e dikkat çeken çağrı: Edirneliler özel izinle vizesiz geçebilsin

Yunanistan’ın Türkiye sınırındaki Orestiada kentinden, Edirne’de yaşayan vatandaşları doğrudan ilgilendiren dikkat çekici bir girişim geldi. Yeni Orestiada ve Bölgesi Esnaf ve Sanatkârlar Birliği (EEVOP), Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’e gönderdiği resmî yazıyla, Edirne ve çevresinde yaşayan Türk vatandaşlarının Orestiada bölgesine Schengen vizesi olmadan, özel bir “yerel sınır geçiş izni” ile giriş yapabilmesini talep etti. 6 Ekim 2026 tarihli başvuruda, Avrupa Birliği’nin sınır bölgelerindeki yerleşik nüfus için geliştirdiği 1931/2006 sayılı “Yerel Sınır Trafiği” düzenlemesinin Orestiada bölgesinde uygulanması istendi.

Talebin kabul edilmesi ve gerekli devletlerarası düzenlemelerin yapılması halinde, Edirne ile Orestiada arasındaki sınır geçişlerinde bugüne kadar alışılmış Schengen vizesi düzeninden farklı, bölgeye özgü yeni bir dönem başlayabilir.

TALEP DOĞRUDAN MİÇOTAKİS’E GÖNDERİLDİ

Yunanistan’ın Evros bölgesinde yayımlanan haberler ve EEVOP tarafından gönderilen mektuba göre başvuru, Yunanistan Başbakanlığına ve Başbakan Kiryakos Miçotakis’in dikkatine sunuldu.Mektubun konusu açık biçimde: “Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin, üye devletlerin dış kara sınırlarındaki yerel sınır trafiğine ilişkin 20 Aralık 2006 tarihli 1931/2006 sayılı düzenlemesinin uygulanması”olarak belirtildi. EEVOP, söz konusu Avrupa Birliği mevzuatının Orestiada Belediyesi sınırlarında hayata geçirilmesini talep ediyor.

SCHENGEN VİZESİ YERİNE ÖZEL SINIR İZNİ

Talebin en dikkat çekici yanı, Edirne tarafından Yunanistan’a geçecek kişilerin klasik anlamda Schengen vizesi almak zorunda kalmadan, özel bir “yerel sınır trafiği izni” kullanabilmesine yönelik olması. Avrupa Birliği’nin 1931/2006 sayılı düzenlemesi, AB üyesi ülkeler ile komşu üçüncü ülkeler arasında yaşayan sınır bölgesi sakinleri için böyle bir uygulamaya hukuki zemin sağlıyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Bu sistem, Yunanistan’ın tamamına veya bütün Schengen ülkelerine serbest seyahat hakkı anlamına gelmiyor. Yerel sınır geçiş izninin geçerliliği, ilgili ülkelerin karşılıklı olarak belirleyeceği sınır bölgesiyle sınırlı oluyor. Başka bir ifadeyle, böyle bir sistem hayata geçirilirse Edirneli bir vatandaşın bu özel izinle örneğin Atina’ya, Selanik’e veya başka bir Schengen ülkesine gitmesi mümkün olmayacak; izin yalnızca anlaşmada tanımlanan sınır bölgesinde geçerli olacak.

30 KİLOMETRELİK SINIR BÖLGESİ DÜZENLEMESİ

AB düzenlemesine göre “sınır bölgesi”, genel kural olarak sınır hattından itibaren 30 kilometrelik alanı kapsıyor.Bununla birlikte, belirli bir yerel idari birimin bir bölümü 30 kilometre sınırının dışında kalıp 50 kilometreye kadar uzanıyorsa, ikili anlaşmayla bu idari alanın tamamı sınır bölgesi kapsamına alınabiliyor. Bu nedenle uygulamanın hayata geçirilmesi halinde, Edirne’nin hangi mahallelerinin, ilçelerinin veya idari sınırlarının kapsama alınacağı Türkiye ile Yunanistan arasında yapılacak düzenlemeyle kesinleşecek. Dolayısıyla bugün itibarıyla “Edirne’de yaşayan herkes otomatik olarak yararlanacak” demek henüz mümkün değil.

EN AZ BİR YIL İKAMET ŞARTI OLABİLİR

AB mevzuatında dikkat çeken başka bir ayrıntı da ikamet şartı. Yerel sınır trafiği düzenlemesine göre, bu özel izinden yararlanacak üçüncü ülke vatandaşlarının normal şartlarda sınır bölgesinde en az bir yıldır yasal olarak ikamet ediyor olması gerekiyor. Türkiye ile Yunanistan arasında ileride yapılabilecek ikili anlaşmada bu sürenin ayrıntıları ayrıca düzenlenebilecek. Bunun yanında başvuru sahibinin geçerli seyahat belgesine sahip olması, Schengen Bilgi Sistemi’nde giriş yasağı bulunmaması ve kamu düzeni ya da güvenlik açısından sakıncalı görülmemesi gibi koşullar da bulunuyor.

İZİN 1 İLA 5 YIL GEÇERLİ OLABİLİYOR

AB’nin 1931/2006 sayılı düzenlemesine göre yerel sınır geçiş izinleri: en az 1 yıl, en fazla 5 yıl geçerli olabiliyor. İzin belgesinde kişinin adı, soyadı, doğum tarihi, uyruğu, ikamet yeri, izin süresi ve seyahat edebileceği sınır bölgesi açıkça belirtiliyor. Ayrıca belge üzerinde, izin sahibinin belirlenen sınır bölgesinin dışına çıkamayacağı da açık biçimde yer alıyor. Her bir kesintisiz kalış süresinin üst sınırı ise yapılacak ikili anlaşmayla belirlenecek ve Avrupa Birliği mevzuatına göre üç ayı geçemeyecek.

YUNAN ESNAFI NEDEN İSTİYOR?

Orestiada Esnaf ve Sanatkârlar Birliği’nin mektubunda talebin yalnızca sınır geçişlerini kolaylaştırmak amacı taşımadığı görülüyor. Birlik, uygulamanın özellikle Orestiada ekonomisine yeni bir canlılık kazandıracağını savunuyor. EEVOP’a göre Edirne’den Orestiada’ya yönelik giderek artan ziyaretçi hareketliliği, özel sınır geçiş sistemiyle daha düzenli ve daha sık hale gelebilir. Mektupta özellikle şu sektörlerin yararlanabileceği belirtiliyor:

• Restoran ve kafeler

• Konaklama işletmeleri

• Perakende mağazaları

• Küçük ve orta ölçekli işletmeler

• Hizmet sektörüYunan esnaf temsilcileri ayrıca artan ticari hareketliliğin yeni işletmelerin kurulmasına, istihdamın artmasına ve vergi gelirlerinin yükselmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

ORESTİADA’NIN NÜFUS SORUNUNA DA ÇARE ARANIYOR

Başvuruda dikkati çeken başka bir unsur ise Orestiada ve Kuzey Evros bölgesinde yaşanan nüfus kaybı.

EEVOP, sınır ticaretindeki hareketliliğin artırılmasının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda demografik bir önlem olduğunu savunuyor. Birliğe göre yeni iş alanlarının ortaya çıkması ve bölgede ekonomik hayatın güçlenmesi, genç nüfusun Orestiada’dan ayrılmasını azaltabilir ve bölgede kalıcı istihdam yaratabilir.

KASTANİES KAPISINDAKİ YOĞUNLUK DA GEREKÇE GÖSTERİLDİ

EEVOP’un başvurusunda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Pazarkule–Kastanies sınır geçişinin mevcut kapasitesine de dikkat çekiliyor. Birlik, Avrupa Birliği’nin yeni giriş-çıkış sistemi EES ile birlikte sınır kontrollerinin daha uzun sürebileceğini ve Kastanies kapısının sınırlı kapasitesinin günübirlik ziyaretleri zorlaştırabileceğini ileri sürüyor.Bu nedenle yerel sınır geçiş sisteminin, düzenli ve sık seyahat eden sınır sakinleri açısından geçişleri kolaylaştırabilecek ayrı bir mekanizma oluşturabileceği değerlendiriliyor.

“VİZE EXPRESS” BENZETMESİ YAPILIYOR AMA AYNI SİSTEM DEĞİL

Orestiada’daki meslek örgütü başvurusunda, Türkiye’den bazı Yunan adalarına uygulanan “Visa Express” sistemine de atıfta bulunuyor. Ancak hukuki açıdan iki uygulama tamamen aynı değil. Adalara yönelik kapıda vize uygulaması kısa süreli Schengen vizesi niteliği taşırken, Orestiada için talep edilen sistem 1931/2006 sayılı AB düzenlemesine dayanan özel bir yerel sınır trafiği rejimi. Bu sistem hayata geçerse, belirli sınır bölgelerinde yaşayan kişiler için ayrı bir izin belgesi düzenlenmesi söz konusu olacak.

AVRUPA’DA BENZER ÖRNEKLER VAR

EEVOP mektubunda benzer sistemlerin Avrupa’nın başka sınır bölgelerinde de uygulandığına dikkat çekiliyor. Başvuruda Polonya–Ukrayna, Romanya–Ukrayna/Moldova, Slovakya–Ukrayna, Macaristan–Ukrayna/Sırbistan ve bazı Baltık sınır bölgelerindeki örneklere atıf yapılıyor. AB’nin 1931/2006 sayılı düzenlemesi gerçekten de üye ülkelerin komşu üçüncü ülkelerle yerel sınır trafiği anlaşmaları yapmasına izin veriyor.

PEKİ KARAR NASIL ALINABİLİR?

Konunun en önemli hukuki noktası burada ortaya çıkıyor. Yunanistan hükümeti tek başına “yarından itibaren Edirneliler vizesiz girebilir” şeklinde basit bir idari kararla sistemi uygulamaya koyamıyor. AB mevzuatına göre sistemin yürürlüğe girmesi için Yunanistan ile Türkiye arasında yerel sınır trafiğine ilişkin ikili bir anlaşma veya düzenleme yapılması gerekiyor. Yunanistan’ın ayrıca anlaşmanın Avrupa Birliği kurallarıyla uyumunu değerlendirmek üzere Avrupa Komisyonu ile görüşmesi gerekiyor. Dolayısıyla süreç;Yunan hükümetinin siyasi iradesi, Türkiye ile yürütülecek diplomatik görüşmeler, uygulama alanının belirlenmesi, izin sisteminin oluşturulması ve Avrupa Komisyonu’yla uyumluluk sürecinin tamamlanmasıgibi aşamaları gerektiriyor.

BUGÜN İTİBARIYLA VİZESİZ GEÇİŞ BAŞLAMADI

Vatandaşların yanlış anlamaması gereken en önemli nokta şu: 8 Ekim 2026 itibarıyla Edirne’den Orestiada’ya Schengen vizesiz geçiş başlamış değil. Mevcut uygulama devam ediyor. Ortada henüz Yunanistan hükümeti tarafından açıklanmış bir karar, yürürlüğe girmiş Türkiye–Yunanistan anlaşması veya başlatılmış bir yerel sınır izin sistemi bulunmuyor. Şu anda söz konusu olan, Orestiada’daki güçlü bir meslek örgütünün Yunanistan Başbakanlığına sunduğu resmî ve somut bir öneri.

EDİRNE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Edirne ile Orestiada arasında tarih boyunca ekonomik, toplumsal ve kültürel bağlar bulunuyor.Pazarkule–Kastanies üzerinden iki kent arasındaki karayolu mesafesinin kısa olması nedeniyle, vize engelinin hafifletilmesi halinde günlük alışverişten gastronomiye, turizmden sosyal ilişkilere kadar sınırın iki tarafında ciddi bir hareketlilik oluşabileceği değerlendiriliyor. Bugün Yunanistan vatandaşları Edirne’ye vizesiz gelebilirken, Türk vatandaşlarının Orestiada’ya geçişi Schengen vizesine bağlı.Bu nedenle Orestiada’dan yükselen talep hayata geçirilirse, sınırın iki tarafındaki geçiş koşullarındaki önemli bir farklılığın kısmen azaltılması mümkün olabilir.

SINIR ÖTESİ GAZETESİ’NİN DEĞERLENDİRMESİ

Orestiada’dan gelen girişim küçümsenecek bir yerel talep değil.Çünkü öneri yalnızca “vize kolaylığı” istemiyor; yürürlükte bulunan bir Avrupa Birliği düzenlemesinin Türkiye–Yunanistan sınırında uygulanmasını gündeme getiriyor.Ancak sürecin siyasi, diplomatik ve hukuki birçok aşaması bulunuyor. Bu nedenle bugün için doğru ifade:“Edirnelilere vizesiz Yunanistan yolu açıldı” değil; “Edirnelilere özel sınır geçiş izni verilmesi için Yunanistan’da resmî girişim başladı. ”Talebin Miçotakis hükümeti tarafından kabul görmesi ve Ankara ile Atina’nın gerekli hukuki altyapıyı oluşturması halinde ise Edirne–Orestiada sınırında onlarca yıldır alışılmış geçiş düzenini değiştirebilecek yeni bir dönem başlayabilir.

Sınır Ötesi Gazetesi gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürecek.

About Author